جعفر حميدى
217
تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى )
او مردى خردمند و مقتدر و با مردم رؤوف و مهربان و با اسراى جنگى رحيم و باگذشت و با دشمنان بسيار سختگير بود . اما ، در اين ميان ، شرح سرشتهاى نيك و بد و فطرتهاى خوب و زشت او مورد بحث ما نيست ، آنچه مورد توجه اين مقوله است شكست قدرتهاى صليبى و بازپس گرفتن بيت المقدس از آنان است كه هرچند ديرى نپاييد ، اما دلاوريهاى او در اين ماجرا قدرتهاى وحشتناك صليبيان را تضعيف كرد و ماجراجوييهاى آنها را تعديل بخشيد . صلاح الدين بعد از آنكه به سلطنت نشست حكام و فرمانروايان اطراف را به متابعت و مطاوعت خويش درآورد ، فتنههاى داخلى را فرونشاند و مدعيان و مخالفان را از سر راه خود برداشت ؛ و آنگاه جنگهاى خود را با صليبيون آغاز نمود ؛ و تمام شهرهاى صليبىنشين را يكى پس از ديگرى فتح كرد و قلاع دفاعى آنها را گشود ؛ و شهر طبريه [ 53 ] را در كنار درياچه طبريه به راحتى متصرف شد . « گى دولوزينيان » پادشاه صليبى مقيم بيت المقدس خود را براى مقابله با صلاح الدين آماده نمود ؛ و به فرماندهى كل قواى صليبى با لشكرى جرار براى بازپس گرفتن طبريه حركت كرد ؛ اما پس از نبردى موحش شكست خورد و خود و عدهاى از سپاهيانش به اسارت صلاح الدين درآمدند ؛ و صليب بزرگ مقدس كه به نشانهء تبرك و تيمن همراه سپاه آنها و توسط كشيشان حمل مىشد به دست صلاح الدين افتاد . با اينكه گىدو پادشاه صليبى ، به اسارت درآمده و لشكرش تارومار شده بود ، صلاح الدين اسراى جنگى را همراه با گىدو به زندان شهر نابلس [ 54 ] منتقل نمود و پس از فتح بيت المقدس ، او را مورد عفو قرار داد . اين عفو نسنجيده باعث دردسرهاى فراوان صلاح الدين در جنگهاى بعدى شد كه ذكر آن خواهد آمد . صلاح الدين طى جنگهاى متوالى بتدريج شهرهاى بيروت ، عكا [ 55 ] ، اشقلون ( عسقلان ) ، رمله ، غزه [ 56 ] بيت لحم ، بيت ابراهيم و چندين شهر ديگر را متصرف شد و آمادهء حمله به شهر بيت المقدس و رهاسازى آن از دست صليبيون گرديد . مردم شهرهاى فتح شده با پرداخت جزيهاى مختصر از شهرها خارج مىشدند و براى يافتن پناهگاه به سوى قدس روى مىآوردند ، به طورى كه در فاصلهء كمى ، شهر مملو از جمعيت مهاجر گرديد . صليبيون كه پادشاه خود را اسير ديدند ، با تشكيل شورايى مرد ديگرى را